Scooter
De DIR configuratie is optimaal voor gebruik van een scooter. De configuratie
is immers extreem gestroomlijnd en je kan de scooter vastclippen aan het
harnas.
Een scooter maakt het mogelijk om:
- Meer mee te nemen
Als je in een grot meerdere stage flessen mee neemt wordt zwemmen
vrij vermoeiend en biedt een scooter uitkomst.
- Grotere afstanden af te leggen
Zowel in zee als in een grot is een scooter het middel om verder
te komen, omdat je sneller gaat. Ook vergt het minder inspanning
en dus minder ademgas. Je doet dus langer met je ademgas en je
kunt daarom langer duiken.
|
|
Een Gavin scooter (shortbody)
|
- Dieper te duiken
Bij zeer diepe duiken, 60 meter en dieper, is het niet verstandig
om je in te spannen, omdat dat slecht is voor je gewrichten specifiek
en decompressie in het algemeen. Met behulp van een scooter kun
je zonder problemen diep duiken.
|
De Gavin scooter
De eerste scooter die geschikt was voor verre diepe duiken was de Gavin
scooter. Deze scooter is eind jaren '80 ontworpen door Bill Gavin, een
ingenieur die ook de onderwatervoertuigen ontwierp voor de Amerikaanse
Navy Seals en één van de oprichters van de WKPP.
De scooter bestaat uit een 'rewired' motor van de Oceanic
Mako met daarbij een compleet aangepaste behuizing en onderdelen.
Het motorcompartiment is waterdicht afgescheiden van de batterijen en
de motor wordt bediend d.m.v. een trigger die een magnetisch relais activeert
waardoor je geen lekgevoelige doorvoeren krijgt in de behuizing. De bladen
worden ingeboord en voorzien van RVS pinnen voor extra stevigheid. Dit
zijn slechts enkele van de aanpassingen die worden verricht aan iedere
handgebouwde Gavin scooter.
De alleenheerschappij van de Gavin scooter heeft lang stand gehouden
maar is inmiddels verbroken. Waar de Gavin een gemodificeerde Oceanic
Mako is, die in de basis nooit echt bedoeld is voor verre diepe duiken,
is een aantal scooterbouwers op basis van de principes die zich met de
Gavin bewezen hebben verder gegaan om met behulp van nieuwe, modernere
technieken betere scooters te fabriceren. Met name de Italiaanse scooterfabrikant
SUEX is er in geslaagd om met de Zeuxo en de XK succesvolle scooters op
de markt te brengen. Moderne scooters verschillen met name van de Gavin
in het gebruik van NiMH en Lithium batterijtechnologie en een aantal aanpassingen
op het gebied van betrouwbaarheid. De WKPP is inmiddels overgestapt op
SUEX scooters, zonder overigens de Gavin scooter met pensioen te sturen.
Waar een DIR scooter aan voldoet:
- 'Tow behind'
Tijdens het scooteren word je door de scooter getrokken ('tow-behind')
met behulp van een koord naar de D-ring voor op de kruisband.
Je kunt met een hand sturen, zodat je de andere hand vrij hebt
voor onder andere de lamp. Dit is een erg comfortabele positie
waardoor je het scooteren zeer lang kan volhouden. Zo kunnen de
duikers van de WKPP en EKPP ook uren achtereen scooteren, iets
dat met andere ontwerpen lastig is.
- Diepte
Met de PVC 'body' (buis) kun je tot minstens 100 meter diep duiken,
een diepte waarop andere scooters al lang imploderen. Voor nog
extremere dieptes zijn er inmiddels een aantal aluminium Gavins
gebouwd.
|
|
DIR duiker met Gavin scooter
|
- Slepen
Je kunt de scooter slepen als backup scooter - tot wel vier stuks
toe. Een backupscooter sleep je aan een apart koord dat aan de
onderzijde van het handvat zit aan de voorkant van de scooter.
Je bevestigt dit koord via een boltsnap ook aan de voorste D-ring
voor op de kruisband, dus niet aan je achterste D-ring. Bij de
WKPP en EKPP wordt veelvuldig gebruik gemaakt van deze optie.
De push-duikers slepen backup scooters met zich mee, terwijl supportduikers
nog eens extra backup scooters op bepaalde locaties in de grot
plaatsen.
- Snelheid
Een goede scooter haalt een snelheid van tussen de 40 en 60 meter
per minuut. Met die snelheid leg je, terwijl je geen extra gas
verbruikt om te zwemmen, dus in een uur tijd 3½ km af onderwater!
- Traploos snelheid instellen
De snelheid kan traploos worden ingesteld, zodat je altijd even
snel bent als je buddies. Pas op voor scooters met (meerdere)
vaste snelheidsinstellingen. Hoewel beide duikers dezelfde snelheid
hebben geselecteerd is er dan toch vaak een klein verschil, waardoor
de snelste regelmatig even de trigger moet loslaten. Bij een goede
scooter heb je geen last van dit probleem.
- Aluminium slipkoppeling (bij Gavin scooter)
De alu slipkoppeling is een aanpassing ten opzichte van de standaard
plastic koppeling van de Mako. Deze aluminium koppeling wordt
ook wel de "AJ clutch" genoemd. De motor wordt geactiveerd
door een magneetrelais. Mocht deze vast blijven steken, waardoor
de scooterbladen blijven draaien, dan kun je je hand tussen de
bladen van de plastic schroef steken. Dit is mogelijk omdat er
een speciale slipkoppeling tussen de motor en de schroef zit.
Vervolgens draai je de snelheid van de schroef terug naar nul,
zodat je geen last hebt van de scooter. De scooter kan er dus
nooit zomaar ongecontroleerd vandoor gaan.
|
- Blokkeren
Bij het slepen van backup scooters en bij het parkeren van de
scooter (aan de lijn in een grot) of tijdens decompressiestops
kun je de trigger blokkeren. Bij de Gavin wordt hiervoor een veiligheidspin
gebruikt en wordt de snelheid op nul gezet door de pitch van de
propellor in de neutrale stand te draaien. Op deze manier kan
je geen problemen krijgen als de motor onverwacht zou aanslaan.
Zie voorgaande punt.
- Weinig onderhoud
De scooter vergt vrijwel geen onderhoud. De scooter is indien
nodig relatief eenvoudig te repareren en heeft levenslang garantie.
|
|
Hier kun je duidelijk zien hoe het towcord
vastzit aan de voorste D-ring van het harnas
(van onderen gezien).
|
Typen
De volgende tabel laat zien welke maten scooters er zijn.
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Scooter |
 |
Burntime |
 |
Type duik |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Shortbody |
 |
tot 50 minuten
|
 |
Wrak |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Standard / Longbody |
 |
100 minuten |
 |
Grot |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Magnum |
 |
130 minuten of
meer |
 |
Grot |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Gebruik
Meer informatie over het gebruik van een scooter is terug te vinden bij
Technieken.
|